Kieleckie Wzgórze Zamkowe
Wpisany przez Zbigniew Piotr Kotarba    czwartek, 06 czerwca 2019 19:27    PDF Drukuj Email

Jego elementem wiodącym jest bryła Pałacu Biskupów Krakowskich, będąca obecnie siedzibą Muzeum Narodowego oraz kolegiata czyli Bazylika Katedralna.



Ostatnio w ręce moje wpadł archiwalny egzemplarz ogólnopolskiego kwartalnika „Renowacje i Zabytki” (numer 4 z 2014 roku). Niemal cały jego numer poświęcony jest zabytkom Kielc.

W oparciu o artykuł pt. „Architektoniczne wyznaczniki w krajobrazie kulturowym Kielc. Wnętrza i widoki” autorstwa Joanny i Edwarda Ćwiertaków, pozwoliłem sobie opisać jeden z elementów przestrzeni tego wycinka miasta czyli Wzgórze Zamkowe.

Stanowi ono rozległą i zarazem najwyższą część zabytkowego śródmieścia Kielc, którego architektoniczne dominanty w postaci bazyliki Katedralnej i dawnego Pałacu Biskupiego są widoczne z niemal każdej części miasta.

Od XII wieku (czyli chwili, gdy Kielce staną się własnością biskupów krakowskich), aż po XIX wiek w tej części znajduje się swoiste centrum zarządzania; tu zapadają decyzje istotne z uwagi na charakter miasta (np. o jego lokacji, rozwoju, struktury własnościowej czy innych).


alt


To tu ok 1171 roku biskup krakowski Getko ufundował pierwszą kolegiatę, pw. Wniebowzięcia NMP. W XII i XIII wieku w pobliżu powstaje zabudowa mieszkalna dla kanoników i biskupa oraz zabudowa gospodarcza.

Przez wieki kolegiata była rozbudowywana (kolejno w latach 1514-22, 1632-35, 1719-26 czy wreszcie 1869-72), przybierając formę barokową z elementami renesansu i klasycyzmu.


alt


W latach 1637-41 powstaje pałac biskupi, którego fundatorem był biskup krakowski i zarazem Kanclerz Wielki Koronny Jakub Zadzik.

Pałac zaprojektowano w formie czworoboku flankowanego basztami, do którego w XVIII wieku dobudowano dwa skrzydła z podcieniami. Do pałacu przylega barokowy ogród włoski, który w ostatnich latach został w pełni odtworzony.


alt


Od południ przy ulicy zamkowej znajdują się zbudowania dawnego folwarku z przełomu XVII i XVIII wieku (obecnie mieści się tu m.in. Ośrodek Myśli Patriotycznej i Obywatelskiej oraz w dawnym Pałacyku Tomasza Zielińskiego Dom Środowisk Twórczych.


alt


Wzgórze zamkowe od zachodu i południa zamyka zielona przestrzeń, którą stanowi teren Parku Miejskiego.


Poprawiony ( niedziela, 23 czerwca 2019 19:34 )