Piłsudski w Nowym Sączu gościł kilkakrotnie
Wpisany przez Zbigniew Piotr Kotarba    poniedziałek, 04 grudnia 2017 07:21    PDF Drukuj Email

altMarszałek Józef Piłsudski przebywał w grodzie posadowionym w widłach Kamienicy i Dunajca kilkakrotnie. Pierwszy raz zawitał w 1903, a kolejny w 1908 roku. Pojawił się także w 1914 i 1928 roku, a ta ostatnia wizyta miała bardzo nieoficjalny charakter. W Nowym Sączu, na jednej z kamienic w centrum miasta, widnieje tablica upamiętniająca pobyt Marszałka w 1914 roku.

Marszałek Józef Piłsudski to człowiek legenda. Nazywany jest jednym z ojców uzyskanej w 1918 roku niepodległości. Szczególnie bliski tym, którzy wciąż kultywują tradycje niepodległościowe i pamięć o Legionach Polskich, Polskiej Organizacji Wojskowej czy wreszcie słynnej Pierwszej Kompanii Kadrowej. Geografia podróży Marszałka po Polsce jest bardzo bogata, a częstym dowodem są przyznawane przez władze samorządowe miast honorowe obywatelstwa. Nie inaczej jest w Nowym Sączu, w którym Marszałek Józef Piłsudski bywała kilka razy. Te fakty z życia warto przywołać szczególnie dziś, w przeddzień obchodów 150 rocznicy jego urodzin.

W 1908 roku Józef Piłsudski założył Związek Walki Czynnej, który działał w trzech zaborach. Na powstanie tej organizacji w Nowym Sączu wpłynął dwukrotny pobyt Józefa Piłsudskiego (w 1903 i 1908 roku). To właśnie pod jego wpływem pod koniec 1909 roku został zorganizowany w Nowym Sączu przez Antoniego Broszkiewicza, Stanisława Kwapniewskiego, Ryszarda Mędralskiego i innych ZWCz. Była to pierwsza organizacja wojskowa na terenie miasta. W celu nadania temu ruchowi wojskowemu legalnych form, przystosowanych do polityki austriackiej, organizacji tej nadano na zewnątrz charakter sportowy. W ten sposób pod pozorem „Związku Strzeleckiego”, a później od 1911 roku „Drużyn Strzeleckich” stworzone zostały podstawy dla przyszłych legionów tworzonych przez Józefa Piłsudskiego. Pierwsze zimowe ćwiczenia na przełomie 1912/13 roku nadały całemu temu ruchowi charakter szkoły wojskowej.

Kolejny pobyt Piłsudskiego wiąże się z datą 13 grudnia 1914 roku. Wtedy to do miasta weszli Węgrzy, a potem konnica legionowa. Zapanowała wielka radość na widok wojska polskiego. Józef Piłsudski wysłał najpierw swoich ułanów, a sam maszerował z piechotą. Do miasta dotarli już wieczorem. Zastali Rynek jasno oświetlony i czarny od tłumu. Komendant wjechał na Kasztance. Posypały się kwiaty. Stara klacz tak się podobno przeraziła owacjami, że chciała uciekać i trzeba ja było na siłę wciągać na Rynek. Komendant mile wspominał nadzwyczaj serdeczne przyjecie oraz „rozkosze” czekające na utrudzonych żołnierzy: „elektryczne światło”, kawiarnia, wanna i fryzjer.

alt

Sądeczanie wyrażali podziw nad zachowaniem Komendanta, który najpierw odwiedzał szpitale, że po partnersku odnosił się do żołnierzy, że promieniał dobrocią i dostojeństwem. Kilka dni później, 26 grudnia 1914 roku po bitwie pod Łowczówkiem, pacjentów szpitala utworzonego przez Komitet Kobiet Polskich w czytelni odwiedził Józef Piłsudski wraz z Beliną i Sosnkowskim.

W marcu 1916 roku Józef Piłsudski poróżnił się ze sztabem austriackim oraz pruskim na tle stosunku do sprawy polskiej. Władze nowosądeckie zamanifestowały solidarność z jego postawą, nadając mu honorowe obywatelstwo.

W styczniu 1928 roku nieoficjalnie w Nowym Sączu przebywał Józef Piłsudski.

alt

Rada Miejska w 1935 roku, upamiętniając wizyty oraz doceniając rolę Marszałka na polu polityki państwa, nadała nazwę ulicy Piłsudskiego. W mieście wielokrotnie obchodzono bardzo uroczyście jego imieniny.

Upamiętniając pobyt Marszałka Józefa Piłsudskiego w 1914 roku, na ścianie jednej z kamienic w centrum miasta wmurowana została tablica pamiątkowa.

Opracowanie pt. „Dzieje Miasta Nowego Sącza” t. 2 i 3

Poprawiony ( wtorek, 05 grudnia 2017 07:35 )