Cerkiew pw. śś. Kosmy i Damiana w Blechnarce
Wpisany przez Zbigniew Piotr Kotarba    czwartek, 24 sierpnia 2017 16:51    PDF Drukuj Email

altJest jedną z niewielu prawosławnych cerkwi murowanych (tzw. "józefińskich"), wybudowanych z kamienia rzecznego. Posiada w swoim wnętrzu bogaty, XIX wieczny ikonostas, a także liczne polichromie. Dodatkowo poddasze stanowi schronienie dla jednego z najrzadszych w Europie gatunków nietoperzy – podkowca małego. Cerkiew prawosławna w Blechnarce pod wezwaniem świętych Kosmy i Damiana znajduje się  niemal w centrum wsi, nad rzeką Ropą, po prawej stronie drogi prowadzącej z Wysowej. Obiekt ukryty jest pośród drzew, na terenie otoczonym murem z kamiennych głazów.

Wybudowana została z kamienia rzecznego około 1801 roku za zgodą ówcześnie panującego władcy Cesarstwa Austro – Węgierskiego, Cesarza Franciszka II Habsburga. W analogicznym okresie podobne świątynie powstawały też na innych obszarach cesarstwa wg. koncepcji grupy austriackich architektów. Autorem projektu cerkwi w Blechnarce, zwanej potocznie "józefińską", był jednak najprawdopodobniej czeski architekt Józef Wandruszka.

alt

Opisywany obiekt nie jest świątynią orientowaną (nawa główna znajduje się na osi SW-NE). Nawę i prezbiterium pokrywa dach o kalenicowej konstrukcji, który pokryty jest blachą w kolorze brązowym. Zwieńczają go trzy wieżyczki o różnej wielkości. Pod największą z nich znajduje się przedsionek zwany też babińcem, do którego wstęp chroniony jest metalową kratą.

alt

Na wprost wejścia do cerkwi znajduje się kompletny ikonostas z 1865 roku (jego fundatorem był najprawdopodobniej Salomon Prychodnyk z Wysowej). Na początku lat 60. ubiegłego wieku ikonostas został wyremontowany przez powracających z wysiedleń mieszkańców. Na suficie dojrzymy polichromie w motywach geometrycznych, a przy ławkach chorągwie, z których wiele wymaga natychmiastowej renowacji.
Na ścianach przy nawie głównej znajdziemy dwa obrazy: "Sąd ostateczny" i "Wskrzeszenie Łazarza". Natomiast w suficie przedsionka polichromię z postaciami aniołów.

alt

Integralną część cerkwi stanowi drewniana dzwonnica z ukrytym w jej wnętrzu wytworem jednej z bardziej znanych pracowni ludwisarskich.

alt

Po akcji "Wisła" w 1947 roku, której celem było wysiedlenie autochtonów, cerkiew stanowiła schronienie dla sprowadzonych do Blechnarki górali i wypasanych przez nich owiec. Tak więc przez lata następowała powolna dewastacja świątyni i dopiero powrót mieszkańców oraz remonty przeprowadzane w kolejnych latach (w tym ten gruntowny, wykonany w połowie lat 80. XX wieku) przywróciły cerkwi niemal pierwotny wygląd.

alt

Dodatkowo przy remoncie dachu należało uwzględnić ważny fakt, że poddasze zajęte jest przez kolonię bardzo rzadkiego gatunku nietoperzy – podkowca małego.

alt

Cerkiew z drogi jest mało widoczna (szczególnie latem), bo znajduje sie wśród drzew. Teren otoczony jest niskim kamiennym murem, zbudowanym z łupanego piaskowca. Prowadzi do niego droga przez przerzucony nad rzeką Ropą drewniany mostek i murowaną bramę nakrytą dachem z blachy. Świątynie na codzień jest niedostępna do zwiedzania, ale można ją zwiedzić, bo klucz przechowywany jest w jednym z lokalnych gospodarstw.
Parafialne święto obchodzone jest 14 listopada – śś. Kosmy i Damiana.

alt

Tekst na podstawie dostępnych informacji zaczerpniętych z Wikipedii i strony Beskid Niski.pl

alt


Poprawiony ( piątek, 25 sierpnia 2017 17:48 )